Szkody górnicze – jak dochodzić naprawienia szkody

Opublikowano: listopad 2026 · Adwokat Krzysztof Tomaszek

Pęknięcia ścian, odchylenie budynku od pionu czy uszkodzone instalacje mogą być skutkiem ruchu zakładu górniczego. Poniżej opisujemy, jak w ogólnym zarysie wygląda droga do naprawienia takiej szkody.

Podstawa prawna

Zasady odpowiedzialności za szkody spowodowane ruchem zakładu górniczego określa ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (dział VIII „Odpowiedzialność za szkody”). W sprawach w niej nieuregulowanych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego. Ustawa przewiduje przede wszystkim naprawienie szkody przez przywrócenie stanu poprzedniego, a w określonych sytuacjach – zapłatę odszkodowania.

Krok 1: udokumentuj szkodę

• zrób zdjęcia lub nagrania uszkodzeń i zapisz datę ich zauważenia,
• zbierz dokumenty budynku: projekt, pozwolenie na budowę, dokumentację wcześniejszych napraw i zabezpieczeń,
• zachowuj całą korespondencję, protokoły oględzin i kosztorysy,
• w razie potrzeby rozważ opinię rzeczoznawcy budowlanego.

Krok 2: zgłoś roszczenie przedsiębiorcy górniczemu

Roszczenie kieruje się do przedsiębiorcy, którego ruch zakładu górniczego wyrządził szkodę. Zgłoszenie warto złożyć na piśmie, za potwierdzeniem odbioru, i opisać w nim wszystkie zauważone szkody oraz żądania. Zakres późniejszego pozwu powinien odpowiadać temu, co zostało zgłoszone. W szczególnych przypadkach, np. gdy zakład górniczy został zlikwidowany, odpowiedzialność może ponosić Skarb Państwa.

Krok 3: postępowanie ugodowe

Zgodnie z Prawem geologicznym i górniczym sądowe dochodzenie roszczeń jest możliwe dopiero po wyczerpaniu postępowania ugodowego. Warunek ten jest spełniony, gdy przedsiębiorca odmówi zawarcia ugody albo gdy od skierowania do niego roszczenia upłynie 30 dni (chyba że poszkodowany wyznaczył dłuższy termin). Ugoda zawarta w formie aktu notarialnego stanowi tytuł egzekucyjny.

Krok 4: postępowanie sądowe

Jeżeli ugoda nie zostanie zawarta, sprawę rozpoznaje sąd powszechny. W takich sprawach duże znaczenie ma zwykle opinia biegłego. Przepisy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych przewidują zwolnienie dochodzącego naprawienia szkody górniczej z obowiązku uiszczania kosztów sądowych; nie obejmuje to jednak ewentualnego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego drugiej strony.

Termin przedawnienia

Według przepisów obowiązujących w listopadzie 2026 r. roszczenia o naprawienie szkód górniczych przedawniają się z upływem 5 lat od dnia dowiedzenia się o szkodzie. Samo zgłoszenie szkody przedsiębiorcy co do zasady nie przerywa biegu przedawnienia, dlatego nie warto odkładać sprawy do końca tego okresu.